Klasyfikacja
To właśnie we Włoszech, przed niespełna 300 laty zostały ustanowione jedne z pierwszych w Europie regulacje prawne określające dozwolony obszar i sposób upraw. Było to rok 1716, a region, który się na to zdecydował to Chianti. Niestety nie jest tajemnicą, że później sytuacja znacznie się pogorszyła. Wino produkował kto chciał, a jakość nie zawsze była przednia, co nie znaczy, że brakowało trunków doskonałych. Problemem było jednak to, że nie były one jasno oznaczone, bo nie istniały jednolite standardy jakości. Włoscy winiarze zdali sobie sprawę, że nieodzowny jest czytelny system oznaczania win, który pozwoliłby konsumentowi orientować się co kupuje. Ostatecznie regulacje wzorowane na francuskim systemie AOC zostały wprowadzone w 1963 roku. Właśnie wtedy wszystkie wina produkowane we Włoszech, w tym oczywiście także toskańskie zostały podzielone na trzy podstawowe kategorie, a później rzeczywistość dopisała jeszcze jedno rozwiązanie:
Wino klasy DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) – szczyt winiarskiej hierarchii, gwarancja najwyższej jakości. Wina z takim oznaczeniem to najwyższa klasa we Włoszech. Muszą one spełniać restrykcyjne wymagania – wszystkie jakie istnieją dla DOC, w wielu przypadkach w zaostrzonej formie. Certyfikat DOCG przyznawany jest komisyjnie po przeprowadzeniu analizy i degustacji wina.
Wino klasy DOC (Denominazione di Origine Controllata) – oznaczenie to stanowi gwarancję, że wino jest wysokiej klasy i doskonałej jakości. Pochodzi z precyzyjnie wyznaczonego obszaru, wyłącznie z dozwolonych odmian winorośli, a metody upraw znajdują się pod kontrolą. Gęstość nasadzenia krzewów, wydajność moszczu z hektara również są ściśle określone.
Wino stołowe (vino da tavola) – nie musi ono spełniać żadnych kryteriów czy to związanych z pochodzeniem gron, doborem i mieszaniem odmian czy technologią produkcji, oczywiście poza tym, że musi być efektem naturalnej fermentacji winogron i zawierać odpowiednią ilość alkoholu. Jest więc winem najprostszym, najniższej jakości, ale to tylko teoria. W praktyce wielu producentów wytwarza vino da tavola doskonałe, bardzo wysokiej jakości i bardzo drogie.
IGT (Indicazione Geografica Tipica) – to specjalna klasa wina, dla której innowacyjność i poszukiwanie nietradycyjnych rozwiązań napisały oddzielny scenariusz. Dość szybko okazało się, że na rynku pojawiły się doskonałe wina stołowe, a jedynym ich minusem było to, że nie spełniają zaostrzonych wymogów apelacyjnych. To właśnie początek historii Supertoscanów, których producenci zrezygnowali ze starań o wyższą klasyfikację. W ślad za nimi poszli inni producenci spoza Toskanii. Dla win tych zawieszonych w ustawodawczej próżni, szybko trzeba było więc stworzyć nową kategorię win. Tak właśnie powstała IGT, która stanowi pomost pomiędzy winami stołowymi a winami kategorii DOC lub DOCG. Przy tym oznaczeniu istotne jest pochodzenie z określonego regionu, ale przepisy pozwalają na stosowanie innych niż rodzime szczepy winorośli oraz innych niż tradycyjne metod produkcji.
Magia zaklęta w winie – nawet najlepiej dopracowane i najostrzejsze przepisy nie tworzą jednak doskonałych win. Rygorystyczne przestrzeganie zasad dotyczących uprawy, selekcji winogron, wymogi technologiczne, dotyczące technik winifikacji są bardzo potrzebne, oczywiście dają pewność, że mamy do czynienia z określoną jakością i wiemy za co płacimy. Ale tajemnica tkwi w pasji winiarzy, w ich sekretnych recepturach przekazywanych z pokolenia na pokolenie, w ich radości tworzenia win wybitnych i tych dobrych na co dzień, w tak zwanej „dobrej ręce” do produkcji wina. Słowem w tych wszystkich nieuchwytnych detalach, które decydują, że z przyjemnością sięgamy później po określoną butelkę i zawsze chcemy ją mieć na półce, nawet jeżeli nie mamy specjalnej piwniczki by ją przechowywać w idealnych warunkach.